(Пачатак у № 51, 61, 73, 81, 85, 95 за 2022 г., № 3, 11, 18 за 2023 г.)
1944 г., верасень. У Нясвіжы заснавана педагагічнае вучылі- шча. Першым дырэктарам быў Арцём Пятровіч Саўчанка. З 1952 г. носіць імя Якуба Коласа. У 1956 г. дзейнасць вучылішча прыпынена. У будынку размясцілася першая ў Беларусі школа-інтэрнат, дырэктарам якой працавала Ганна Фёдараўна Воранава. У 1984 г. дзейнасць педвучылішча адноўлена. У 1994 г. яно пераўтворана ў педкаледж.
1944 г., лістапад. У Нясвіжы створаны райпрамкамбінат, які аб’яднаў млыны, цагляны завод і лесацэх. У 1981 г. на яго базе ўзнікла Нясвіжская швейная фабрыка.
Створаны аддзел райкамунгаса, які з 1965 г. стаў камбінатам камунальных прадпрыемстваў.
1944-1945 гг. Пасля вызвалення Нясвіжчыны аднаўлялася ўся народная гаспадарка. Нала-дзілі работу спіртзавод, МТС, электрастанцыя, тры калгасы, культурна-асветныя ўстановы. Несвіжане і жыхары вёсак здавалі збожжа для патрэб Чырвонай Арміі, грошы на фарміраванне танкавай калоны “Працоўны Баранавіцкай вобласці” і эскад- рыллі “Камсамолец Беларусі”.
1945 г., 27 лютага. На імя сакратара нясвіжскага райкама камсамола Мікалая Бірукова паступіла тэлеграма ад Іосіфа Сталіна. Ён дзякаваў камсамольцам і мола- дзі Нясвіжчыны за сабраныя сродкі на будаўніцтва танкавай калоны “Беларускі камсамолец”.
1945 г., люты. У Нясвіжы адкрыўся першы дзіцячы сад-яслі, якім загадвала Ганна Іванаўна Кунгурцава. Яго наведвалі 70 дзяцей.
1945 г., 5 красавіка. У гарадской ратушы адкрылася раённая бібліятэка. Яна налічвала каля 1200 экзэмпляраў кніг. Першай загадчыцай была Лідзія Іванаўна Эрдман.
1945 г., 9 мая. У Нясвіжы адбыўся мітынг у гонар перамогі над фашысцкай Германіяй. На ім выступілі старшыня выканкама райсавета Фаменка, сакратар РК КП(б)Б Перуноў, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, дырэктар педвучылішча Саўчанка, ад імя франтавікоў — маёр Разанаў.
1945 г., 17 мая. Згодна з пастановай Саўнаркома БССР ад 9 кастрычніка 1944 г., у нясвіжскім замку быў адкрыты першы ў Беларусі санаторый, дзе лячыліся і адпачывалі скалечаныя вайной салдаты і партызаны.
1945 г., 8 чэрвеня. Нясвіжская райашчадкаса прызнана лепшай у Баранавіцкай вобласці па выкананні абавязацельстваў Усесаюзнага спаборніцтва ў першым квартале 1945 г.
1945 г., верасень. У Нясвіжы адчыніла дзверы сярэдняя вячэрняя школа з навучаннем без адрыву ад вытворчасці.
1946 г. Адкрыты цэх па вырабе алюмініевага посуду.